سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
564
تاريخ ايران ( فارسى )
شهر برده و قشون روم را در دشت شكست داده ولى از عهدهء تسخير دژها و استحكامات عديدهء روميان برنيامد . او در 341 ميلادى بدين شرط با ارمنستان قرارداد مودّد بست كه ارزاس ( اشك ) پسر تيرانوس را كه ويرا دستگير و كور كرده بود بر تخت جاى دهد و اين كار وضع را بيشتر مساعد كرده او در 346 بار ديگر براى تسخير نصيبين مجاهدت و كوشش نموده ولى باز موفقيتى حاصل نشد . دو سال بعد شاپور با لشكر عظيمى به بين النهرين حمله كرد و در نزديكى سينگا را كه سنجار حاليه باشد با قشون كنستانتيوس روبرو گرديد . امپراطور روم در ابتدا رويهء دفاعى اختيار كرده با نيروى خود تكيه به تلال و تپههاى مجاور داد و شاپور پس از اينكه لشكرگاه خود را از همه جهت مستحكم ساخت قدم بميدان گذارد و دشمن را بجنك طلبيد . روميان نيز قبول نموده آمادهء پيكار شدند . اينجا لژيونهاى رومى بر دشمن فايق آمده حتى به اردوى ايران هجوم بردند و دست به قتل و غارت گشودند ، اما روميان بعد از اين فتحى كه نصيب آنها شد غفلت و بىاحتياطى نمودند كه شاپور با سواران سبك اسلحه غفلتا بر سر آنها تاخته و بالاخره فتح شايانى حاصل نمود كه آن منتهى بقتلعام روميان گرديد . سربازان رومى پيش از آنكه معدوم شوند يكى از فرزندان پادشاه بزرك را كه بچنك آنها افتاده بود در تحت شكنجه و عذاب از پاى درآوردند و با وصف احوال جنك سنجار چون كنستانتيوس دستگير نشد فتح قطعى نبود و جنگ تا سال 350 ادامه داشت كه شاپور براى بار سوم يعنى آخرين دفعه با تمام قوا متوجه تسخير نصيبين گرديد . كنستانتيوس اينوقت باروپا رفته و شايد قسمتى از قشون را هم با خود برده بود . شاپور با عدهء از سربازان هندى و پيلان جنگى بمحاصرهء دژ بزرك پرداخت و امر داد در اطراف شهر زمينى را حفر كرده درياچهء مصنوعى ترتيب دادند و بعد كشتيهاى جنگى در آب انداختند . محصورين در شهر شجاعانه دفاع نمودند تا اينكه بواسطهء فشار آب در بنيان قلعهء آنجا شكافى پديدار شد و همانوقت شاپور سوارهنظام خود را با فيلهائى كه حامل هودجهاى جنگى بودند فورى امر بحمله نمود ولى از اين حمله نتيجهء بدست نيامد چه اسبها و پيلان همانطور كه انتظار ميرفت به گل فرورفتند و اهالى نصيبين مردانه